Nederlandse H0 modelspoorbaan in jaren ’50 sfeer (2023)
Gramsweide is een fictieve plaats in Noord-Nederland en vormt het decor van deze Nederlandse H0 modelspoorbaan. Langs de plaats loopt een rustige spoorverbinding. Richting Oosterhaard gaat de lijn naar het hoofdstation, waar de goederen vandaan komen. Richting Woldrijp ligt het eindpunt van de lijn.
Het stationsgebouw, met op de voorgrond de losweg
Ontwerp en inspiratie
Het accent bij het bouwen lag op rust en ruimte — zodat er ook goed gefotografeerd kan worden. Het idee ontstond vanuit een bestaand ontwerp: de Polderbaan, ooit in opdracht ontworpen voor Holland Scale. Het geheel is een ovaal, met het goederendeel voor het grijpen, het personenstation in de hoek en de fictieve eindbestemmingen aan elkaar geknoopt. Ook rustig rondjes rijden behoort tot de mogelijkheden. De oorspronkelijke maat van 1 × 2 meter heb ik uitgebreid naar het Amerikaanse formaat van 4 × 8 foot, zodat de bochten ruimer genomen konden worden.
Sporenschema met spoor- en wisselnummers. (w) = west = Woldrijp; (o) = oost = Oosterhaard
Via Stationsweb bekeek ik oude foto’s van stations in het noorden. Sporenplannen waren terug te vinden op SporenplanOnline.
Bloemenperk met gemeentewapen naast het station. Het station met fietsen en reclame van het nu vergeten limonademerk Joy.
Exploitatie
Het materieel bestaat uit Nederlandse NS-treinen in H0 schaal, met de kleurstelling van begin jaren '50. Een nog lichtblauwe DE-1 verzorgt het personenvervoer — twee keer ’s ochtends en twee keer ’s avonds. Een 2400-diesel handelt het goederenvervoer af voor de losplaats en de fabriek.
Waar eerder bij Arbeidsvreugd de Inglenook Sidings puzzel bijna verstopt was, werd het hier het centrale punt.
Iets buiten de plaats staat de fabriek. Verder akkertjes en veldjes, een laantje, bossen en veen. De pendeltrein wordt door het bos achter de fabriek aan het zicht onttrokken. Over de pendelschakeling vind je meer op de techniekpagina.
De goederentrein wordt samengesteld en opgeruimd vanaf de verlaagde ruimte voor de modelbaan. Amerikaanse door-layouts hebben daar vaak een apart spoor voor, maar daar zag ik de meerwaarde niet van.
Overzicht. Vooraan een verlaagde ruimte om treinen op te bergen
Goederenvervoer
Nostalgisch goederenvervoer. De binnenvaart en het wegverkeer maakten veel kleine losplaatsen en spooraansluitingen onrendabel.
Na het wegvallen van het kolenvervoer in de jaren '60 werd het verval merkbaar.
In model mag het juist omslachtig.
De fabriek, met spooraansluiting en wagondraaischijf voor de anders onmogelijke hoeken
Kolen: de omzetdrijver. Laadkisten: een voorloper van de container, exclusief van Van Gend & Loos — tegenwoordig nog te zien in het Arnhems Openluchtmuseum.
Wagons op de losweg. Kolen en laadkistenEen nog echte, donkere nacht
