Arbeidsvreugd

Kleine Nederlandse H0 modelspoorbaan - tijdvak III - met industrie en lokaalspoor (2012)

Na een paar jaar Bad Bücherschrank wilde ik de lange Nederlandse treinen uit tijdvak III weer uit de vitrine halen. Een verrijdbare baan van drie meter lang en anderhalve meter breed. Een schaduwstation met vijf sporen.

En dan… leegte. Te klein om iets wezenlijks te doen.

Uiteindelijk stond het in de weg.

Arbeidsvreugd was de late verwerking van de teleurstelling uit Naarden. Een nieuwe realitycheck. Of terug naar de vitrine, of een totaal ander plan.

Nederlandse H0 modelspoorbaan Arbeidsvreugd - Fabriek met spooraansluiting
De fabriek met spooraansluiting

De tafel werd gehalveerd. De aandacht verschoof naar industrie en lokaalspoor. Een boek over de Twentse lokaalspoorlijnen vormde de aanleiding. Via de website van Carl Arendt kreeg het plan richting. Het klein houden werd geen beperking meer, maar uitgangspunt.

Het werd een kleine ovaal, want na een drukke dag werkt gedachtenloos rondrijden soms heel rustgevend. De tafel moest van twee kanten aantrekkelijk zijn, met in het midden een duidelijke visuele scheiding.

Nederlandse H0 modelspoorbaan Arbeidsvreugd - Beeld van bovenaf
Beeld van bovenaf.

Het thema was een kleine, waarschijnlijk onrendabele lijn uit de jaren '50 en '60 waarop hoofdzakelijk goederen werden vervoerd. Kenmerkend voor die tijd waren het stukgoederenvervoer, een gashouder, een kolenhandel en kleine fabrieken met een spooraansluiting. De gaslantaarns waren er waarschijnlijk al niet meer, maar bleven als sfeerbepalend element staan. Een al dan niet handmatig bediende automatische knipperlichtinstallatie (H)AKI, een onbewaakte overgang en een Opel Blitz van de kolenhandel – rijdend via het Faller Car System – maakten het beeld compleet.

Nederlandse H0 modelspoorbaan Arbeidsvreugd - Rangeerterrein en huizenrij als middenscheiding
Rangeerterrein en huizenrij als middenscheiding.

Kleine modelbanen vergen vindingrijkheid. Ze vragen om selectieve compressie van de werkelijkheid of het uitlichten van enkele details. Na het veelvuldig bekijken van voorbeelden en railpuzzels raakte ik ervan overtuigd dat juist het klein houden het extra interessant kon maken.

Nederlandse H0 modelspoorbaan Arbeidsvreugd - Straat met gaslantaarns met op de achtergrond de fabriek
Straat met gaslantaarns. Op de achtergrond de fabriek.

Het sporenplan werd opgezet als een variant op de timesaver-puzzel (Pine Ridge). De fabriek kon pas worden bediend als het spoor van de kolenhandel leeg was. De laad- en losweg vormde het functionele hart van de baan.

Ook het rangeerterrein was een spoorpuzzel: Inglenook Sidings.

Nederlandse H0 modelspoorbaan Arbeidsvreugd - Losplaats met kolenhandel
Losplaats met kolenhandel.
Nederlandse H0 modelspoorbaan Arbeidsvreugd - Sporenplan met Fleischmann Profirails
Sporenplan

Uiteindelijk stond ook de halve baan in de weg bij het thuiswerken.